:: wikimiki.org ::

1927

1927

----

Gebeurtenissen

- Oprichting Universiteit van Tilburg als Roomsch Katholieke Handelshoogeschool.
- start van de eerste passagiersverbinding door de lucht van Amsterdam naar Batavia in het huidige Indonesië, toen nog Nederlands Oost-Indië, waarvoor de moderne Fokker F12 werd gebouwd.
- Erwin Schrödinger ontwerpt de Schrödinger-vergelijking
- Eerste Film met geluid gemaakt
- 1 - Oprichting van de Italiaanse voetbal- en fusieclub A.S. Roma.
- 7 - De Harlem Globetrotters debuteren.
- 14 - Paul Doumer verkozen als president van Frankrijk.
- 24 - De Nederlandse Eerste Kamer verwerpt met 33 tegen 17 stemmen het verdrag met België tot aanleg van een Schelde-Rijnverbinding. Dit na een felle campagne onder aanvoering van de waterstaatsingenieur Anton Mussert.
- 11 - Het ministerie van Financiën van de Verenigde Staten maakt bekend dat er sinds de invoering van de Droogleggingswet in januari 1920 voor 62 miljoen dollar aan auto's en schepen in beslag genomen is of vernietigd; dat er 300.000 mensen zijn gearresteerd en dat hierbij 49 politiemensen het leven verloren.
- 1 - In Amsterdam verslaat het Nederlands elftal België met 3-2.
- 20 - Lindbergh maakt met zijn eenmansvliegtuig de Spirit of St. Louis, een verbouwde Ryan hoogdekker, de eerste vlucht non stop New York-Parijs in 33 uur en 20 minuten. Hij arriveert op Le Bourget op 21 mei. De afstand die hij afgelegd had, bedroeg 5.676 kilometer.
- 10 - In Dublin wordt de Ierse minister van Justitie en Buitenlandse Zaken Kevin O'Higgins vermoord. Voor zijn overlijden ziet hij nog kans zijn testament te dicteren.
- 7 - Onder Laren heeft een frontale botsing plaats op de tramlijn naar Amsterdam. Vier mensen komen om het leven. De stoomtram wordt vanwege eerdere ongelukken op dit traject de Gooise moordenaar genoemd.
- 11 - Na een lange aanloopperiode wordt dit jaar begonnen met de aanleg van de Afsluitdijk, de zware zeedijk tussen Den Oever in Noord-Holland en Zurich in Friesland, een van de belangrijkste onderdelen van de Zuiderzeewerken. De bouw wordt afgerond met de dichting van het stroomgat in 1932. Hiermee wordt de Zuiderzee afgesloten en ontstaat het IJsselmeer.
- 26 - Op het Amsterdamse Rembrandtplein wordt de populaire zanger/cabaretier Jean-Louis Pisuisse samen met zijn vrouw vermoord door haar minnaar. ----

Geboren

- 6 - Herman Emmink, Nederlands zanger en tv-presentator
- 9 - Mies Bouhuys, Nederlands schrijfster
- 12 - Ignatz Bibis, Duits voorzitter van de Zentralrat der Juden († 1999)
- 16 - José Azcona del Hoyo, Hondurees president († 2005)
- 17 - Eartha Kitt, Amerikaans zangeres, danseres en actrice
- 30 - Olof Palme, Zweeds politicus
- 2 februari - Stan Getz, Amerikaans muzikant
- 3 - Val Doonican, Iers zanger, arrangeur en songwriter
- 7 - Juliette Gréco, Frans zangeres en comédienne
- 14 - Lois Maxwell, Brits actrice
- 15 - Carlo Maria Martini, Italiaans kardinaal
- 20 - Sidney Poitier, Amerikaans acteur, won in 1963 als eerste zwarte acteur een Oscar
- 1 - Harry Belafonte, Amerikaans acteur en zanger
- 4 - Gertie Evenhuis, Nederlands schrijfster († 2005)
- 6 - Leroy Cooper, Amerikaans ruimtevaarder
- 8 - Ethel Portnoy, Nederlands schrijfster
- 16 - Vladimir Komarov, Russisch ruimtevaarder
- 21 - Hans-Dietrich Genscher, Duits politicus
- 27 - Mstislav Rostropovitch, Russisch cellist
- 30 - Leen Jongewaard, Nederlands acteur en zanger († 1996)
- 2 - Ferenc Puskás, Hongaars voetballer
- 16 - Joseph Ratzinger, Duits geestelijke, de latere Paus Benedictus XVI
- 25 - Albert Uderzo, Frans striptekenaar (Asterix)
- 27 - Coretta Scott King, Amerikaans weduwe van dominee Martin Luther King
- 1 - Nico Frijda, Nederlands psycholoog
- 1 - Harry Belafonte, zanger
- 22 - Hanspeter Vogt, Zwitsers schaatser
- 25 - Robert Ludlum, Amerikaans schrijver
- 27 - Jan Blokker, Nederlands journalist en schrijver
- 10 - Ladislao Kubala, Hongaars voetballer († 2002)
- 22 - Ann Petersen, Vlaams actrice
- 28 - Boris Sjilkov, Russisch schaatser
- 28 F. Harmsen van Beek, Nederlands dichter
- 29 - Piero Dorazio, Italiaans kunstschilder
- 2 - Brock Peters, Amerikaans acteur
- 2 - Kees Broekman, Nederlands schaatser
- 4 - Gina Lollobrigida, Italiaans actrice
- 4 - Neil Simon, toneelschrijver
- 6 - Janet Leigh, Amerikaans actrice
- 27 - Prosper Ego, oprichter van het Oud-Strijders Legioen
- 29 - Harry Mulisch, Nederlands schrijver
- 5 - Klaas Boot, Nederlands turner en sportverslaggever († 2003)
- 16 - Lei Molin, Nederlands kunstschilder
- 22 - Karlheinz Stockhauzen, Duits componist
- 23 - Dick Bruna, Nederlands schrijver, illustrator en grafisch vormgever, geestelijk vader van Nijntje
- 25 - Althea Gibson, Amerikaans tennisster
- 30 - Piet Kee, Nederlands organist
- 16 - Peter Falk, Amerikaans acteur
- 19 - Orlando Emanuels, Surinaams dichter
- 11 - Joséphine-Charlotte van België, echtgenote van groothertog Jan van Luxemburg
- 14 - Roger Moore, Brits acteur
- 16 - Adam Simon van der Woude, Nederlands bijbelwetenschapper († 2000)
- 16 - Günther Grass, Duits schrijver, winnaar van de nobelprijs voor literatuur in 1999
- 19 - Pierre Alechinsky, Belgisch kunstenaar
- 23 - Michel van der Plas, Nederlands journalst en tekstschrijver
- 24 - Gilbert Bécaud, Frans zanger
- 11 - Mose Allison, Amerikaans blueszanger
- 12 - Robert Noyce, Amerikaans medeoprichter van Intel
- 13 - Christopher Plummer, acteur
- 14 - Koos Rietkerk, Nederlands politicus ----

Overleden

- 20 - Vladimir Bechterew, Russisch neuroloog
- 11 - Juan Gris, Spaans kunstschilder
- 23 - Arthur Hoffmann, Zwitsers politicus
- 2 - Svante Arrhenius, Zweeds wetenschapper
- 6 - Paul Sérusier, Frans kunstschilder
- 5 - Fjodor Sologoeb, Russisch schrijver
- 10 - Friedrich von Moltke (75), Duits staatsman Categorie:1920-1929 ja:1927年 ko:1927년 ms:1927 simple:1927 th:พ.ศ. 2470

Universiteit van Tilburg

De Universiteit van Tilburg is een van oorsprong katholieke universiteit in Tilburg (Nederland).

Geschiedenis

Ze werd opgericht in 1927 als Roomsch Katholieke Handelshoogeschool. In 1938 ging zij Katholieke Economische Hogeschool heten, in 1963 Katholieke Hogeschool Tilburg. Vanaf 1986 heet deze universiteit Katholieke Universiteit Brabant (KUB) en vanaf 1 september 2002 Universiteit van Tilburg (UvT). Vanwege de "ongelukkige" afkorting was volgens de toenmalige collegevoorzitster Yvonne van Rooy de naam Katholieke Universiteit Tilburg niet hanteerbaar.

Profiel en organisatie

In haar missie- en profielverklaring refereert de universiteit niet meer naar haar van oorsprong katholieke karakter, al gebruikt ze op haar briefpapier wel nog "geïnspireerd vanuit de katholieke traditie" als ondertitel. De universiteit telt zo'n 10.000 studenten en is verdeeld over vijf faculteiten. De Faculteit Economie en Bedrijfswetenchappen is de oudste en grootste. Later kwamen daar Rechtsgeleerdheid (1963), Sociale Wetenschappen (1963), Communicatie en Cultuur (1983; voorheen de Faculteit Letteren) en Wijsbegeerte bij. Verder is met een zelfstandige status de Theologische Faculteit Tilburg aan de UvT verbonden. De universiteit specialiseert zich dus in mens- en maatschappijwetenschappen.

Bestuur

Het bestuur van de universiteit bestaat uit een Stichtingsbestuur die de doelstellingen van de universiteit bewaakt en functioneert als Raad van Toezicht en een College van Bestuur, benoemd door het Stichtingsbestuur. Op 6 november 2000 volgde Dr. Herman Wijffels (CDA) Ben Schmitz op als voorzitter van het Stichtingsbestuur. De andere leden van het Stichtingsbestuur zijn Ben Knapen, Drs. B.M.J. Hennekam (Brussel), Mr. Everdina van Leeuwen-Schut (VVD), Jan van Zijl (PvdA), Mr. Yvonne Timmerman-Buck (CDA) en Dr. Jan Hovers (Blaricum). Het College van Bestuur (CvB) van de UvT werd tot 1 januari 2004 voorgezeten door Yvonne van Rooy (CDA). Zij verhuisde naar de Universiteit Utrecht om dezelfde functie te bekleden. In mei 2004 volgde de burgemeester van Delft, Hein van Oorschot (D66), Van Rooy op als collegevoorzitter.

"Bezetting" in 1969

In het roemruchte jaar 1969 heeft de toenmalige Katholieke Hogeschool enige tijd de naam Karl Marx Universiteit gedragen. Geïnspireerd door de [http://fr.wikipedia.org/wiki/Mai_1968 mei 1968] revolte in Parijs hadden de studenten dit op de voorgevel gekalkt, om daarmee hun zienswijze duidelijk te maken. In datzelfde jaar werd zij korte tijd door studenten van SVB en ATSO bezet om medezeggenschap op alle niveaus af te dwingen (one man, one vote). De latere directeur van het ABP, Jean Frijns, was één van hun leiders.

Externe link

[http://www.uvt.nl Website van de Universiteit van Tilburg] Categorie:Tilburg Tilburg

Batavia (Nederlands-Indië)

Batavia was de naam van de hoofdstad van de voormalige Nederlandse kolonie 'Nederlands-Indië'. Tegenwoordig heet de stad weer Jakarta. In de beginperiode van de Verenigde Oostindische Compagnie (VOC) lag de nadruk vooral op de handel is specerijen, deze specerijen waren vooral afkomstig van het eiland Celebes en de eilandengroep De Molukken. Later verschoof de handel meer naar de handel in koffie en thee. Deze producten kwamen van andere eilanden zoals Java en Sumatra.

De geschiedenis van de stad

Batavia heette oorspronkelijk Sunda Kelapa. De stad werd later door Fatahillah veroverd, die de stad hernoemde in Jayakarta (of Djajakarta of Jacatra), op 22 juni 1527, nog steeds de officiële wordingsdatum van de stad. Jan Pieterszoon Coen veroverde de stad in 1619 op de bewoners en vernietigde haar. Op de resten liet hij het nieuwe fort en de stad van de VOC bouwen. Aanvankelijk wilde hij dit Nieuw-Hoorn noemen (naar zijn geboorteplaats Hoorn), maar de heren XVII, de hoogste bestuurders van de VOC, besloten anders, en noemden het Batavia. De VOC kreeg in 1610 toestemming voor een handelskantoor, die lag op de andere oever van de rivier tegenover Jacatra. In 1618 werd de handelspost versterkt hetgeen een conflict met de plaatselijke vorst, de Bantammers en de Engelsen opleverde. De hierdoor ontstane belegering werd op 30 mei 1619 door Jan Pieterszoon Coen, die met versterkingen uit de Molukken arriveerde, gebroken. Hierdoor werd de VOC, zonder dat zij dat wilde, heerser van het grondgebied van Jacatra. Aan de oostzijde van de Ciliwung werd een vierkant kasteel gebouwd met op de hoeken grote uitspringende bastions. Ten zuiden van het kasteel werd een kleine ommuurde stad gebouwd. Na de belegering in 1628/9 werd de Ciliwung gekanaliseerd en ontstond een stad volgens de toentertijd geldende denkbeelden in de Republiek die vooral verspreid werden door Simon Stevin (1548-1620). Ook werd een typisch Hollands grachtenstelsel aangelegd. De stad groeide gestaag. Vanaf 1667 werden bamboe huizen binnen de stad verboden. Ook werd omstreeks die tijd het houden van vee in de stad verboden. Het gebied buiten de stad bleef nog lang onveilig. Pas toen in 1684 vrede werd gesloten met Bantam kwam de ontginning van de Ommelanden goed op gang. Omdat de stad steeds meer mensen aantrok ontstonden er diverse voorsteden buiten de stadsmuren. Langzamerhand werd de grond rond Batavia in cultuur gebracht. Naast vele buitenhuizen kwam ook de landbouw op gang. Met name de Chinezen maakten een aanvang met de verbouw van suikerriet waarvan suiker en arak (een soort brandewijn) werden gemaakt. Door de grote houtkap (onder andere voor de raffinage van suiker) ontstond veel erosie en slibde de grachten in de binnenstad snel dicht. Ondanks baggerwerkzaamheden werden de stadsgrachten stinkende modderpoelen en een broedplaats voor de malariamug. In de achttiende eeuw werd Batavia steeds vaker getroffen door epidemieën. Uiteindelijk zou de oude stad rond 1810 definitief worden ontmanteld. Er had zich inmiddels, op enige afstand ten zuiden van de oude stad, een nieuw centrum gevormd, een villawijk genaamd "Weltevreden". Hier bevond zich ook het enorme "Koningsplein", thans "Medan Merdeka" (Vrijheidsplein) genaamd.

Bevolking

Batavia was gesticht om te fungeren als stapelmarkt en bestuurlijk centrum. Een vestigingskolonie was niet het doel van de VOC. Coen wilde echter een stad vormen met trouwe en nijvere inwoners die zorgden voor de productie en aanvoer van levensmiddelen en die bij de verdediging konden worden ingezet. De migratie van Nederlandse gezinnen wilde echter niet lukken. Er ontstond een gemengde samenleving. Nederlandse mannen kregen kinderen van Aziatische vrouwen. Hun kinderen werden mestiezen genoemd. Omdat de VOC alle handel zelf in handen wilde hebben werden vrijburgers zoveel mogelijk geweerd. Batavia was derhalve onaantrekkelijk voor personen die buiten de VOC-dienst rijk wilden worden. Het merendeel van de bewoners was van Aziatische afkomst. Ook werden uit India en Arakan (Birma) vele duizenden slaven aangevoerd. Later kwamen de slaven ook uit Bali en Celebes. Om opstanden te voorkomen mochten geen Javanen als slaven worden aangesteld. Door Chinezen naar Batavia te lokken (soms ook met dwang) ontstond er een grote Chinese bevolkingsgroep die bestond uit zowel kooplieden als arbeiders. Deze groep was zeer bepalend voor de ontwikkeling van de stad. Ook ontstond een grote groep Mardijkers (Portugees sprekende Aziatische christenen die door de Portugezen als slaven gebruikt waren). Zij waren door de VOC krijgsgevangen gemaakt in de vele botsingen met de Portugezen. Lange tijd (tot in de late 18e eeuw) zou het Portugees van de Mardijkers de dominerende taal in de stad zijn, nog vóór Nederlands en Maleis! Daarnaast treffen we in Batavia mensen uit alle delen van de archipel aan, alsmede handelsgemeenschappen van Indiase moslims en hindoes (Moren en Gentieven) en Maleiers. Aanvankelijk leven alle bevolkingsgroepen door elkaar heen. Als snel ontstonden echter buurten met bevolkingsgroepen van dezelfde afkomst. Uit angst voor een opstand werden de stadsmuren zo gebouwd dat de bolwerken ook de straten in de stad konden bestrijken. Enkel de Chinezen en mardijkers werden door de VOC vertrouwd. In 1656 moesten alle Javanen, als gevolg van vijandelijkheden met Bantam, zich buiten de muren vestigen. In 1688 werd de volledige segregatie van de Indonesische bevolking een feit. Iedere groep moest zich in de Ommelanden in kampongs, vestigen onder eigen hoofdmannen. Alle inwoners kregen een loodje of tjap, een loden identiteitsplaatje dat gemerkt was met het teken van de betreffende bevolkingsgroep. Later werd het loodje vervangen door een perkament. Er mocht ook niet zonder toestemming buiten de eigen bevolkingsgroep worden getrouwd. Ondanks dat de Chinezen het meest vertrouwd werden zorgden juist zij voor de meeste moeilijkheden. Chinese bendes maakten de Ommelanden onveilig en in 1740 deden zij een aanval op de stad. Toen de Nederlanders bij enkele Chinezen in de stad wapens vonden leidde dit tot een slachting onder de Chinezen. Later kregen de Chinezen een eigen kampong ten zuiden van de stad en mochten zij ook weer in de stad wonen. In de VOC-periode telde Batavia ruim 50.000 inwoners. In de tweede helft van de 19e eeuw groeide Batavia uit tot een stad van ruim 100.000 inwoners en aan het eind van de koloniale periode werd het aantal van 1 miljoen inwoners bereikt. De "Europeanen" (inclusief de daarmee juridisch gelijkgestelde Indo-europeanen) vormden toen nog maar enkele procenten van de totale bevolking.

Stadshuizen en landhuizen

Batavia leek in vele opzichten op een Hollandse stad. Wel waren de huizen enigszins aan de tropische omstandigheden aangepast. Zo waren er overhangende dakranden ter bescherming tegen de zon en werden er veel bijgebouwen gebouwd om de slaven te huisvesten. De rijken lieten grote buitenverblijven bouwen. Eerst in Hollandse stijl maar later meer in een Indische of Javaanse stijl. Geen verdiepingsvloeren en diepe galerijen overwelfd door een reusachtig puntvormig dak. Hierdoor was de ventilatie optimaal.

Vrouwen van Batavia

Er waren weinig Hollandse vrouwen in Batavia. Mannen hadden vaak omgang met Aziatische vrouwen zonder met hen te trouwen want dan konden zij niet meer terug naar de Republiek. Hierdoor ontstond een mengcultuur in Batavia (Mestizocultuur). Zonen mochten vaak in Europa gaan studeren. Dochters moesten in de Oost blijven, zij trouwden vaak al op zeer jonge leeftijd met VOC-dienaren. Omdat de vrouwen altijd in Batavia bleven waren zij de spil in het sociale netwerk. Zij waren gewend om om te gaan met slaven en slavinnen en spraken ook hun taal, veelal Portugees en Maleis.

Pracht en praal

Er was sprake van een hoge mate van pronkzucht van de Bataviase high society. Op aandringen van de Heren Zeventien kwamen, in navolging op de Republiek, ook in Batavia weeldewetten tot stand die het weeldevertoon in de perken moest houden. Dit zou immers ten koste van de VOC gaan. De leiding in Batavia trok zich echter niet veel aan van deze wetten. In 1754 werd deze zaak door gouverneur-generaal Jacob Mossel strenger aangepakt. Van elke rang werd vastgelegd wat het uiterlijk vertoon mocht zijn (grootte van het rijtuig, aantal paarden ervoor, de juwelen, borduursels van de kleding en dergelijke). Onder invloed van de gelijkheidsidealen werden zij in 1795 weer afgeschaft.

Slaven

Nederlandse en Mestizo vrouwen hadden de gewoonte zich op straat te laten volgen door een groot aantal mooi uitgedoste slaven. Ook hierin werden door Mossel drastische beperkingen aangebracht. In de achtiende eeuw was meer dan 60% van de bevolking slaaf. Zij werden meestal alleen voor huishoudelijke taken gebruikt. De arbeids- en leefomstandigheden waren over het algemeen redelijk. Er waren wetten die hen beschermden tegen een al te wreed optreden van hun meesters. Christelijke slaven kregen na de dood van hun meester de vrijheid. Sommige slaven mochten ook met een eigen ambacht of winkel geld verdienen om zich vrij te kopen. Ondanks de relatief redelijke omstandigheden vluchtten regelmatig slaven naar de Ommelanden waar ze met grote bendes de omgeving onveilig maakten.

Republiek Indonesië

Batavia bleef in Nederlandse handen tot 1942, het jaar dat Nederlands-Indië bezet werd door Japanse troepen. Batavia werd toen weer Jakarta. Anno 2005 is Jakarta een stad van 8 1/2 miljoen inwoners (agglomeratie ruim 13 miljoen) en de hoofdstad en regeringszetel van de Republiek Indonesië. Hoewel de naam Batavia niet meer wordt gebruikt als de naam van de hoofdstad van Indonesië, leeft de naam voort als Betawi. Deze naam die een verbastering is en de lokale uitspraak van Batavia weergeeft, wordt gebezigd om de oorspronkelijke bevolking van deze stad en hun taal aan te duiden. Daarnaast wordt de naam Batavia er nog volop gebruikt. Bijvoorbeeld als naam van een luchtvaart maatschappij, Batavia Air, van een bekende café en hotel, Café Batavia en Hotel Batavia enzovoort.

Zie ook

Gustaaf Willem baron van Imhoff Categorie:Jakarta Categorie:Historische stad Categorie:Nederlands-Indië Categorie:VOC

Indonesië

Indonesië is een groot eilandengebied tussen Zuidoost-Azië en Australië, tussen de Indische en Grote of Stille oceaan. In het noorden grenst het ook aan de Zuid-Chinese Zee. Indonesië grenst aan Maleisië op het eiland Borneo, aan Papoea-Nieuw-Guinea op het eiland Nieuw-Guinea, en aan Oost-Timor op het eiland Timor.

Provincies

Op dit moment heeft Indonesië 29 provincies, 2 bijzondere gebieden en 1 hoofdstedelijk bijzonder gebied met daarin de hoofdstad. De hoofdstad is Jakarta. Deze bijzondere gebieden hebben de status van provincie. De provincies worden onderverdeeld in regentschappen (kabupaten) en gemeentes (kotamadya of kota otonom), die in subdistricten uiteenvallen. Regentschappen zijn eigenlijk landelijke districten, tegenhangers van stedelijke gemeentes. :zie verder het artikel Provincies van Indonesië

Geschiedenis

Voor de tijd van de VOC en voordat de Nederlanders Indonesië inlijfden als kolonie, bestonden er tussen de 7de en 14e eeuw in Indonesië op verschillende plaatsen diverse koninkrijken. Deze waren vooral gestoeld op het hindoeïsme en het boeddhisme. Later deed de islam via de handel zijn intrede en groeide uit tot de belangrijkste religie in Indonesië. :zie verder het artikel geschiedenis van Indonesië en de categorie geschiedenis van Indonesië.

Politiek

Indonesië is na de onafhankelijkheid van Nederland (in 1945 uitgeroepen door oa Soekarno, door Nederland officieel overgedragen in 1949) omgevormd tot een republiek. De eerste president van Indonesië, Soekarno, regeerde vanaf die tijd tot aan 1968. Sinds de onafhankelijkheid heeft Indonesië zes presidenten gehad. Indonesië is nog steeds bezig met de democratisering van de politiek. In 2004 is de zesde president voor het eerst door het volk gekozen. :Zie verder het artikel politiek van Indonesië.

Klimaat

De gemiddelde jaartemperatuur ligt in het gehele land rond de 26 graden Celsius. Afhankelijk van de moesson kennen de meeste delen van het land een regentijd en een droge periode; alleen op Sumatra en Kalimantan zijn de neerslagen over het gehele jaar vrij gelijkmatig verdeeld. In december, januari en februari regent het tussen Zuid-Sumatra en Oost-Timor.

Landschap

Bossen zijn de oorspronkelijke begroeiing van Indonesië en bedekken nog steeds meer dan de helft van het land. In de eilandengroep groeit circa 140 miljoen hectare regenwoud, na Brazilië het op een na grootste ter wereld. In de schaduw van de reusachtige bomen gaat een ongekende plantenrijkdom verscholen. Er wordt circa een miljoen hectare grond per jaar ontbost, omdat de bevolkingsgroei nieuwe landbouwgronden vereist. Verbranding van bomen om een stuk grond bouwrijp te maken, zoals door de Dajaks eeuwenlang toegepast, veroorzaakte weinig schade aan het bos, maar ontbossing door nieuwe bewoners richt daarentegen grote schade aan. Een verwoestend effect op de natuur heeft echter ook het feit, dat tropisch hout een belangrijke inkomstenbron is. Grote zoogdieren zoals beren, olifanten, neushoorns, wilde runderen en talrijke apensoorten maken deel uit van de Aziatische fauna. In Irian Jaya leven dieren die anders uitsluitend op het Australische continent voorkomen, zoals buideldieren en een grote verscheidenheid kleurrijke vogels. Er tussen ligt een overgangsgebied, met een gemengde fauna en zoogdieren zoals hertzwijnen (babiroessa) en dwergbuffels (anoa) op Celebes.

Middelen van bestaan

Indonesië bezit grote grondstoffenvoorraden: vooral aardolie en aardgas, maar ook bauxiet, tin, koper en nikkel. De export van grondstoffen maakte het land in het verleden afhankelijk van de industrielanden; eindproducten moesten voor veel geld worden geïmporteerd. Na de oliecrisis verandert dit. Begin jaren negentig bestond bijna de helft van de export uit industrieproducten; de textiel-, voedingsmiddelen, elektronica-, meubel- en auto-industrie concentreren zich op Java. Indonesië is echter nog steeds een agrarisch land. 55% van de bevolking verdient een inkomen in de landbouw. Circa 25% van de totale export bestaat uit agrarische producten (rubber, kopra, palmolie, thee, koffie, cacao, tabak, specerijen). Hout is inmiddels de op een na belangrijkste deviezenbron.

Kunst

; Schilderkunst : Op Bali heeft de schilderkunst een traditie. In het begin van de 20e eeuw kwam men met Europese kunst in aanraking die min of meer gekopieerd werd. Tegenwoordig experimenteren kunstenaars met westerse kunststijlen. De oeroude batiktechniek wordt bijvoorbeeld in Midden-Java steeds meer voor schilderijen toegepast. ; Muziek : De muziek is gevarieerd, het bekendste is de gamelanmuziek, de traditionele muziek van de Javaanse en Balinese hoven. Ook alle genres van popmuziek zijn vertegenwoordigd, in de nationale taal (Indonesisch) of in lokale talen. Daarnaast zijn er ook regionale populaire genres zoals bijvoorbeeld Pop Jawa, Pop Sunda en Pop Minang, met elk een eigen geluid. ; Dans : Al in het verre verleden werden belangrijke gebeurtenissen in het leven van mensen door ceremoniele dansen begeleid. ; Smeedwerk : De kunstvaardigheiden van de zilversmeden, die schitterend filigraanwerk (werk met goud- en zilverdraad) maken, kun je nog steeds in Jogjakarta, West-Sumatra en op Bali bewonderen. ; Houtsnijwerk : Veel volken zijn meesters in de kunst van houtbewerking. Aan maskers en beelden wordt vaak magische kracht toegekend. De meeste uitgelezen objecten vervaardigen de Balinese houtsnijders, die hun thema's meestal aan het hindoeïstische geloof ontlenen. Ook bekend is het houtsnijwerk van de Asmat van Papoea (voorheen Irian Jaya). ; Textiel : Batik, ikat, songket en endek... de lijst met stofbewerkingstechnieken in Indonesie is lang. Vanwege hun schoonheid worden de stoffen overal ter wereld gewaardeerd. Deze stoffen worden ter gelegenheid van bijzondere ceremonies gedragen.

Geografie

stofbewerkingstechnieken

Taal

:Hoofdartikel: Lijst van talen in Indonesië Indonesië kent een immense taalvariëteit, vooral in Papua, maar ook op Celebes en de meeste andere eilanden. Op Java en Bali is de diversiteit een stuk kleiner. Van alle talen die de meeste van hun sprekers in Indonesië hebben, is het merendeel Austronesisch. Met bijna 750 gesproken talen moet Indonesië qua aantal talen alleen in Papoea-Nieuw-Guinea zijn meerdere zien.

Zie ook

- Indonesische literatuur
- Indonesië van A tot Z
- Monumenten op de Werelderfgoedlijst Categorie:Land ja:インドネシア ko:인도네시아 ms:Indonesia simple:Indonesia th:ประเทศอินโดนีเซีย zh-min-nan:Ìn-nî

Nederlands Indië

Nederlands-Indië

Erwin Schrödinger

right Erwin Rudolf Josef Alexander Schrödinger (12 augustus 1887 – 4 januari 1961) was een Oostenrijks natuurkundige die beroemd werd door zijn bijdragen aan de kwantummechanica en in het bijzonder de Schrödingervergelijking waar hij de Nobelprijs in 1933 voor kreeg. Schrödinger is ook bekend van de Schrödingers kat. Dit is een gedachte-experiment uit 1935 omtrent het begrip superpositie in de kwantummechanica.

Externe links

- [http://www-groups.dcs.st-andrews.ac.uk/~history/Mathematicians/Schrodinger.html O'Connor, Robertson, "MacTutor biografie van Erwin Schrödinger"] Schrödinger, Erwin Schrödinger, Erwin Schrodinger, Erwin ja:エルヴィン・シュレーディンガー ko:에어빈 슈뢰딩거

Schrödinger-vergelijking

De Schrödingervergelijking is de basisformule van de kwantumtheorie. In de kwantumtheorie wordt uitgegaan van de tweeledigheid van alle materie. Dat wil zeggen dat deeltjes altijd een golfkarakter met zich meedragen en golven omgekeerd altijd een deeltjeskarakter hebben. Het is een wiskundige formule die gebruik maakt van een golffunctie ψ waarmee de kansdichtheid om een golfdeeltje aan te treffen in een bepaald klein volume-element in een krachtenveld te bepalen valt. De vergelijking wordt vooral gebruikt om de elektronenbanen rond een atoomkern te berekenen. De basis voor de vergelijking is de wet van behoud van energie, die stelt dat de totale energie E de som is van de kinetische energie T en de potentiële energie V: ::E = T + V Deze wet geldt zowel voor deeltjes als golven in de klassieke mechanica. Vermenigvuldigd met ψ krijgen we ::Eψ = (T + V)ψ Voor een golf bestond al een uitdrukking die het mogelijk maakt de kinetische energie uit te drukken met behulp van tweede afgeleiden van een functie die de golf beschrijft: ::

T=-\frac\nabla^2

Deze uitdrukking wordt een operator genoemd omdat vermenigvulding ermee inhoudt dat een bepaalde bewerking (operatie) op de golffunctie uitgevoerd moet worden. In de golfmechanica spelen dergelijke operatoren een bijzonder grote rol. Zij stellen ons namelijk in staat uit een golffunctie , die we ons als een soort trillingspatroon kunnen voorstellen , bepaalde eigenschappen te berekenen, in dit geval de kinetische energie. De operator T werd oorspronkelijk alleen voor golven toegepast. Het tweeledigheidsprincipe dat stelt dat deeltjes en golven twee manifestaties van hetzelfde zijn is nu eenvoudig wiskundig vorm te geven door de operator T in de algemene uitdrukking voor E in te vullen. Als de totale energie E van het systeem constant is, dat wil zeggen dat het 'trillingspatroon' ψ niet met de tijd verandert, luidt de Schrödingervergelijking na invulling van bovenstaande operator T: ::

E\psi(\mathbf,t)= - \frac\nabla^2\psi(\mathbf,t)+V(\mathbf,t)\psi(\mathbf,t)

Het is ook mogelijk veranderingen van golffunctie met de tijd te beschrijven. In zijn tijdsafhankelijke vorm wordt de vergelijking: ::

\mathrm\hbar\frac\psi(\mathbf,t)= - \frac\nabla^2\psi(\mathbf,t)+V(\mathbf,t)\psi(\mathbf,t)

Opnieuw is hier sprake van het inbrengen van een operator: ::

\mathrm\hbar\frac= E

De golfmechanische opvatting van materie die heeft geleid tot deze vergelijking in 1927 is ontwikkeld door en genoemd naar de Oostenrijkse natuurkundige Erwin Schrödinger. De Schrödingervergelijking is een differentiaalvergelijking en dat wil zeggen dat er slechts bepaalde golffuncties ψ zijn die eraan voldoen. Welke functies dat zijn wordt in belangrijke mate bepaald door hoe de potentiële energie V eruit ziet als functie van de coördinaten x,y,z van de ruimte. V(x,y,z) wordt bepaald door de wisselwerking van het systeem (bijvoorbeeld een elektron) met zijn naaste omgeving. Het elektron wordt bijvoorbeeld aangetrokken door een positief geladen atoomkern maar juist weer afgestoten door andere elektronen. Afhankelijk van hoe ingewikkeld dit patroon van wisselwerkingen is, is het mogelijk bij grotere of minder grote benadering te berekenen wat voor functies ψ er aan de Schrödingervergelijking voldoen. Zijn de golffuncties eenmaal bekend dan kunnen daaruit middels operatoren allerlei eigenschappen berekend worden. De golffunctie die resulteren uit deze berekeningen geven niet aan waar het elektron zich op elk ogenblik bevindt, maar leveren alleen algemene informatie over de trefkans of de waarschijnlijkheid om dit elektron op een bepaalde plaats (orbitalen) in het atoom te treffen. categorie:natuurkunde ja:シュレーディンガー方程式 ko:슈뢰딩거 방정식

Film

Film heeft verschillende betekenissen. In de eerste plaats is het een dun laagje of velletje. In de fotografie bestaat een fotografische film uit een doorzichtige drager waarop in gelatine, emulsie genoemd, zilverhalogeniden worden ingebed. De verschillende bestanddelen van de emulsie en in het bijzonder toegevoegde andere stoffen leiden tot een sterke toename van de lichtgevoeligheid van de zilverhalogeniden. In de cinematografie gaat het over vastgelegde bewegende beelden, vervaardigd door de inwerking van licht op een lichtgevoelige laag op een lange filmstrook, die door de filmcamera rolt tijdens het opnemen. In deze laatste betekenis zijn ook het geluidsspoor en eventuele andere sporen inbegrepen. De filmindustrie begon met films zonder geluid, de stomme film. Later kwam de geluidsfilm, gevolgd door de kleurenfilm. De meeste films worden in een bioscoop vertoond met behulp van een filmprojector, maar er worden ook veel televisiefilms gemaakt. Er bestaan verschillende genres. De cinematografie is de filmkunst. Een film wordt geregisseerd door een filmregisseur, maar ook de filmproducent heeft een stem bij de realisatie van het eindproduct. Het maken van een film, volgens de klassieke methode:
- Eerst wordt bepaald wat voor soort film men wil maken, meestal heeft men er al ideeën over.
- Deze ideeën worden uitgewerkt, en er wordt een synopsis geschreven. Een synopsis is een samenvatting van de loop van het verhaal.In de Synopsis wordt in enkele zinnen het hoofd-thema van de film vertelt.
- Daarna wordt dit hoofd-thema uitgewerkt in een uitgebreidere samenvatting. Deze uitgebreidere samenvatting wordt de (step)outline genoemd. Hier krijg je de context om het hoofd-thema heen. Of met andere woorden men krijgt een duidelijk beeld, in welke omgeving en in welke tijd het verhaal zich afspeelt
- Na de voltooiing van de (step)outline komt de treatment. In de treatment beschrijf je, wat je letterlijk in beeld te zien krijgt.
- Naast de treatment zijn voor het filmscenario ook de volgende zaken van belang: - de karakterdossiers van de spelers in de film. Hier worden de achtergronden beschreven van de diverse acteurs en/of actrices in de film - de uitgeschreven dialogen dan wel monologen
- Al deze facetten samen vormen een filmscenario. Een scenario is een uitgebreide variant van de synopsis waarbij de film in scènes is verdeeld.
- Een scenario wordt verder uitgewerkt in het filmscript (de screenplay). Hierin wordt tot in het kleinste detail vastgelegd wat er moet gebeuren en bijvoorbeeld ook welke geluiden te horen zijn, of welke sfeer de scène moet opwekken. Iedere scène heeft een nummer. (Scène 1, Scène 2, ...)
- De volgende stap is het maken van een storyboard. Een storyboard is een verzameling schetsen en foto's. De afbeeldingen krijgen ook een nummer. Afbeelding 4.3 is de derde afbeelding in de vierde scène. Iedere afbeelding representeert één shot.
- Vanaf nu wordt per shot gewerkt. Men neemt kleine stukjes film op. Vaak neemt men gelijktijdig het geluid op. Als alle shots gefilmd zijn, kan men beginnen met de montage.
- Als men een animatiefilm maakt, wil men eerst een indruk hoe het eruit komt te zien. Men maakt zwart-wit schetsen die als film worden afgespeeld. Hierbij wordt geluid ingesproken, zodat men een indruk krijgt van het uiteindelijke resultaat.
- Als de shot nog niet geschrapt is, worden de tekeningen verbeterd, en eventueel ingekleurd. Ook het geluid wordt opnieuw opgenomen, nu door de mensen voor wie deze taak is gereserveerd. Het komt voor dat ook video-opnames nagesynchroniseerd moeten worden.
- Nu begint de montage. De filmbeelden worden achter elkaar geplakt, en het geluid wordt bij de film gemixt.
- Ten slotte maar in sommige gevallen al veel eerder wordt een moodboard gemaakt. Een moodboard wordt gebruikt als reclamemiddel om de sfeer van de film te proeven. Deze wordt vaak afgebeeld op een poster. Men hoeft zich niet strikt aan dit lijstje te houden. Om kosten te drukken worden wel eens onderdelen geschrapt. Dit gaat echter ten koste van de kwaliteit van de film.

Zie ook

- Lijst van filmstudio's
- Filmacteur
- Lijst van films Categorie:Fotografie Categorie:Film ja:映画 ko:영화 simple:Movie th:ภาพยนตร์ zh-min-nan:Tiān-iáⁿ

A.S. Roma

Associazione Sportiva Roma (A.S. Roma) is een Italiaanse voetbalclub.

Algemene Info

A.S. Roma is de club van de stad Rome. In Rome is nog een grote club: SS Lazio. Maar A.S. Roma is de club van de stad, terwijl Lazio vooral de club van de buitenwijken is. De aanhang van Roma bestaat van oudsher dan ook vooral in de arbeiderswijken, in tegenstelling tot de rijkere (rechtsere) aanhang van Lazio. Er bestaat een grote haat tussen de twee clubs. De derby's zijn dan ook elk jaar de belangrijkste wedstrijden van het seizoen De clubkleuren van Roma zijn rood-geel. Dit zijn ook de kleuren van de stad Rome, en ook het wapen van de stad (wolvin met Romulus en Remus) is terug te vinden in het logo. Op die manier wordt de verbondenheid tussen de stad en de club duidelijk. A.S. Roma speelt sinds 1960 in het Stadio Olimpico in Rome. Dit wordt gedeeld met aartsrivaal Lazio. De harde kern van de supporters zit bij elkaar op de tribune achter het zuidelijke doel, de Curva Sud.

Historie

A.S. Roma ontstond in 1927 uit een fusie van de clubs Alba, Roman en Fortitudo, dit bij invoering van de nationale voetbalcompetitie.In haar eerste jaar boekte de nieuwe club al meteen een groot succes, de CONI-cup (voorloper Coppa Italia) werd gewonnen. In het oorlogsjaar 1942 werd de club voor het eerst kampioen van Italië. Het volgende succes volgde pas in 1961 toen de Jaarbeursstedenbeker (voorloper van de UEFA Cup) gewonnen als eerste Italiaanse club, door een overwinning op Birmingham City in de finale. Ook werd in de jaren zestig twee maal de Coppa Italia (1964 en 1969). Daarna bleef het lang stil rond de club, en waren er weinig pieken. Pas in de jaren tachtig kwam Roma weer op. Onder leiding van de rijke voorzitter Dino Viola en trainer Nils Liedholm werd in die periode 4 keer de beker gewonnen (1980, 1981, 1984, 1986). En in 1983 werd het kampioenschap weer eens behaald. Het daaropvolgende jaar stond de club in eigen stadion in de finale van de Europacup I tegen Liverpool, maar toch werd er na penalty's verloren. Bekende spelers uit die tijd zijn Paulo Roberto Falcao, Roberto Pruzzo en Bruno Conti. In 1991 werd nog een keer de beker gewonnen, maar daarna leek de club door financieel wanbeleid op sterven na dood. Op dat moment nam de (eveneens) steenrijke voorzitter Francesco Sensi het roer over. Fabio Capello wordt trainer, en met spelers als Francesco Totti, Gabriel Batistuta en Aldair wordt in 2001 weer het kampioenschap behaald. Daarna volgen enkele jaren met wisselende jaren met resultaten tussen de tweede en de achtste plaats in de competitie. In 2005 eindigde de club achtste, echter dat was maar 3 punten boven de degradatiezone. De trainers wisselden elkaar dan ook snel af. Op 17 juni 2005 werd Luciano Spalletti aangetrokken als de man die het succes weer naar Rome moest brengen. In 1 juli 2005 werd bekend gemaakt dat AS Roma een jaar lang geen aankopen mocht doen. Deze straf werd opgelegd in verband met de illegale praktijken rond de transfer van Phillipe Mexes van AJ Auxerre.

Erelijst

Italiaanse landskampioenschap : 1941/42 1982/83 2000/01 Coppa Italia : 1964 1969 1980 1981 1984 1986 1991 Italiaanse SuperCup : 2001 UEFA Cup : 1961

Bekende spelers

- Aldair
- Amedeo Amadei
- Gabriel Batistuta
- Cafú
- Claudio Caniggia
- Fabio Capello
- Amadeo Carboni
- Christian Chivu
- Bruno Conti
- Emerson
- Paulo Roberto Falcao
- Nils Liedholm
- Vincenzo Montella
- Roberto Pruzzo
- Francesco Totti
- Rudi Völler
- Christian Panucci

Bekende trainers

- Nils Liedholm
- Sven-Göran Eriksson
- Fabio Capello

Externe links

- [http://www.asromacalcio.it Officiële site] Roma ja:ASローマ

7 januari

Gebeurtenissen

- Media
- 1973 - Eerste uitzending van de Abominabele Top 2000, de voorloper van de Dik Voormekaar Show.
- Politiek
- 1577 - Unie van Brussel
- 1937 - Prinses Juliana trouwt met Prins Bernhard van Lippe-Biesterfeld in de Sint Jacobskerk in Den Haag.
- 1950 - Nederland en Frankrijk tekenen binnen het kader van het Vijfmogendhedenverdrag een verdrag van Sociale Verzekering.
- Sport
- 1924 - Oprichting van de Féderation Internationale de Hockey (FIH), oftewel de overkoepelende wereldhockeybond, op initiatief van de Fransman Paul Léautey.
- Wetenschap en Technologie
- 1610 - Eerste beschrijving van een maankrater door Galileo Galilei
- 1953 - President Harry Truman kondigt aan dat de VS een waterstofbom ontwikkeld heeft (zie ook 31 oktober 1952).

Geboren

- 1800 - Millard Fillmore, dertiende president van de Verenigde Staten († 1874)
- 1916 - Gerrit Schulte, Nederlands wielrenner († 1992)
- 1938 - Jasperina de Jong Nederlands actrice, cabaretiere en zangeres
- 1941 - Willem van Kooten, Nederlands mediapionier en ondernemer, voormalig diskjockey onder de naam Joost den Draayer
- 1948 - Kenny Loggins, Amerikaans zanger
- 1951 - Frans Kellendonk, Nederlands schrijver († 1990)
- 1955 - Belinda Meuldijk, Nederlands schrijfster en songwriter
- 1964 - Nicolas Cage, Amerikaans acteur
- 1982 - Hannah Stockbauer, Duits zwemster
- 1988 - Hester Zomerdijk, Nederlandse actrice

Overleden

- 1536 - Catharina van Aragón (50), eerste vrouw van koning Hendrik VIII van Engeland
- 1943 - Nikola Tesla (86), Servisch uitvinder, elektrotechnicus en natuurkundige
- 1977 - Janus Braspenninckx (73), Nederlands wielrenner
- 1989 - Hirohito (87), Keizer van Japan
- 2001 - Johan van der Keuken (62), Nederlands filmmaker en fotograaf
- 2004 - Alfred R Pugh (108), Amerikaans veteraan uit de Eerste Wereldoorlog, (de laatst levende die daar gewond raakte)

Viering/herdenking

- Orthodox Kerstfeest ja:1月7日 ko:1월 7일 ms:7 Januari simple:January 7 th:7 มกราคม

24 maart

Gebeurtenissen

- Algemeen
- 1988 - Oprichting van de Zuid-Limburgse Stoomtrein Maatschappij
- 1989 - de olietanker Exxon Valdez loopt voor de kust van Alaska aan de grond; er komt 42.000 m³ olie vrij
- 1999 - brand in de Mont Blanc tunnel, 39 mensen komen om
- 2003 - De Nederlandse verpleegster Lucy de B. krijgt levenslang voor de moord op diverse patiënten.
- Media
- 1946 - Eerste uitzending van Alistair Cook's Letter from America.
- 1965 - KING Radio begint zijn uitzendingen.
- Oorlog
- 1999 - De NAVO begint bombardementen op Servische doelen in de Kosovo-oorlog.
- 1999 - Een F16 van de Koninklijke Luchtmacht haalt een Servische MIG29 gevechtsjager neer.
- Politiek
- 1976 - militaire putsch in Argentinië, president Isabel Perón wordt aan de kant gezet, de macht wordt overgenomen door een militaire junta onder leiding van Jorge Videla
- 1980 - De El Salvadoraanse aartsbisschop en mensenrechtenactivist Oscar Romero wordt vermoord.
- 2000 - Klaas de Vries wordt Nederlands minister van Binnenlandse Zaken, ter vervanging van de afgetreden Bram Peper. Wim Vermeend volgt De Vries op als minister van Sociale Zaken, en Wouter Bos wordt in plaats van Vermeend staatssecretaris van Financiën.
- Wetenschap en Technologie
- 1882 - Robert Koch maakt zijn ontdekking wereldkundig: de bacterie die tuberculose veroorzaakt
- 1974 - Officiële opening van de Universiteit van Mauritius.
- 1992 - Dirk Frimout vertrekt met de Space Shuttle Atlantis, als eerste Belgische ruimtevaarder.

Geboren

- 1199 - Ferrand van Portugal, echtgenoot van de Vlaamse gravin Johanna van Constantinopel
- 1494 - Georg Agricola, Duits natuuronderzoeker
- 1607 - Michiel de Ruyter, Nederlands zeeheld
- 1802 - Jacob van Lennep, Nederlands schrijver
- 1829 - Ignacio Zaragoza, Mexicaans generaal
- 1874 - Harry Houdini, Amerikaans boeienkoning en illusionist
- 1878 - Top Naeff, Nederlands schrijfster
- 1884 - Peter Debye, Nederlands/Amerikaans scheikundige
- 1888 - Friedrich Burmeister, Oost-Duits minister
- 1891 - Charley Toorop, Nederlands schilderes en lithografe
- 1897 - Charles Eyck, Nederlands schilder
- 1901 - Ub Iwerks, eerste Mickey Mouse-tekenaar
- 1909 - Clyde Barrow, vormde met Bonnie Parker het beruchte Amerikaans gangsterduo Bonnie & Clyde († 1934)
- 1919 - Robert Heilbroner, Amerikaans econoom
- 1923 - Wim van der Voort, Nederlands schaatser
- 1930 - Steve McQueen, Amerikaans acteur
- 1937 - Frits Lambrechts, Nederlands kleinkunstenaar
- 1938 - Holger Czukay, Duits musicus, bassist en geluidstechnicus bij Can
- 1943 - Guy Mortier, Belgisch televisiefiguur en journalist
- 1949 - Ruud Krol, Nederlands voetbaltrainer en voetballer
- 1957 - Roderik Bouwman, Nederlands hockeyinternational
- 1960 - Nena, Duits zangeres
- 1963 - Raimond van der Gouw, Nederlands voetballer
- 1970 - Sharon Corr, violist van de The Corrs
- 1973 - Mette Jacobsen, Deens zwemster
- 1973 - Daniëlle Overgaag, Nederlands tv-presentatrice en wielrenster
- 1974 - Alyson Hannigan, Amerikaans actrice
- 1975 - Thomas Johansson, Zweeds tennisser
- 1984 - Rutger Feijen, Nederlands voetballer
- 1985 - Nicolae Mitea, Roemeens voetballer

Overleden

- 809 - Haroen al-Rasjid (ong. 42), kalief van Bagdad
- 1558 - Anna van Buren (ong. 25), echtgenote van Willem de Zwijger
- 1603 - Elizabeth I (69), koningin van Engeland (van 1558 tot 1603)
- 1905 - Jules Verne (77), Frans auteur en pionier in het sciencefictiongenre
- 1921 - Déodat de Séverac (48), Frans componist
- 1930 - Eugeen van Mieghem, Belgisch schilder
- 1946 - Alexander Aljechin (53), Russisch schaker
- 1952 - Jigme Wangchuk, koning van Bhutan (1926-1952)
- 1971 - Arne Jacobsen (69), Deens architect
- 1976 - Bernard Montgomery (88), Brits veldmaarschalk
- 1980 - Oscar Romero (62), aartsbisschop van San Salvador (vermoord)
- 2003 - Hans Hermann Groër (83), ex-aartsbisschop van Wenen
- 2004 - Max Dendermonde (84), Nederlands schrijver, pseudoniem van Hendrik Hazelhoff 365-dagenschema: 23 maart - 24 maart - 25 maart Decennia: Jaaroverzichten Jaarschema's per eeuw ja:3月24日 ko:3월 24일 ms:24 Mac simple:March 24 th:24 มีนาคม

Eerste Kamer der Staten-Generaal

De Eerste Kamer is een van de twee kamers van de Staten-Generaal in Nederland. Zij heeft 75 zetels (tot 1956 50 zetels). Vergeleken met de Tweede Kamer heeft de Eerste Kamer of Senaat minder rechten en bevoegdheden. De leden ervan, ook wel senatoren genoemd, bedrijven de politiek met afstand. Hun hoofdbezigheden liggen elders; slechts één dag in de week (op dinsdag) komen ze bijeen om de wetsontwerpen die al door de Tweede Kamer zijn aangenomen nog eens te bespreken. Ze letten daarbij vooral op de technische kanten van het voorstel: de deugdelijkheid van de wet en de samenhang met andere wetten. De senatoren mogen alleen ja of nee zeggen tegen een wetsontwerp. Wijzigingen aanbrengen is er niet bij. Wel kunnen ze, net als hun collega's aan de andere kant van het Binnenhof, moties aannemen en schriftelijke vragen stellen aan de regering. Ook kunnen ze een parlementaire enquete instellen, maar de senaat heeft van dat recht nog nooit gebruik gemaakt. Anders dan de Tweede Kamer wordt de Eerste Kamer niet rechtstreeks door de Nederlandse bevolking gekozen. De 75 leden worden aangewezen door de leden van alle Provinciale Staten, kort na de verkiezingen voor die provinciale bestuurslichamen.

Verkiezingen

De leden van de Eerste Kamer worden in getrapte verkiezingen voor vier jaar gekozen door de 12 Provinciale Staten. De Eerste-Kamerleden worden dus niet rechtstreeks door de burgers gekozen, en staan daardoor wat verder van de dagelijkse politiek af. Zij voeren dan ook geen verkiezingscampagne. Sinds de Grondwetsherziening in 1983 wordt de Eerste Kamer eens in de vier jaar gekozen. Dit gebeurt binnen drie maanden na de verkiezingen voor Provinciale Staten. Alle Statenleden stemmen op één van de kandidaten voor de Eerste Kamer. Niet elk Statenlid heeft een even zware stem. Er wordt een 'weging' uitgevoerd waarbij een relatie wordt gelegd met het inwonertal van de provincie. Het inwonertal wordt gedeeld door het honderdvoud van het aantal Statenleden van de provincie. De uitkomst heet de stemwaarde. Zo had de provincie Groningen op 1 januari 2003 573.225 inwoners. Dit aantal wordt gedeeld door 100 × 55 (statenleden). De uitkomst daarvan is 104. De provincies hebben aldus (in 2003) de volgende stemwaarde
- Groningen - 104
- Friesland - 116
- Drenthe - 94
- Overijssel - 175
- Flevoland - 75
- Gelderland - 261
- Utrecht - 183
- Noord-Holland - 310
- Zuid-Holland - 414
- Zeeland - 80
- Noord-Brabant - 304
- Limburg - 181 De op een partij in een provincie uitgebrachte stemmen worden vermenigvuldigd met de stemwaarde. De uitkomst van deze som heet stemcijfer. De zetelverdeling in de Eerste Kamer geschiedt met behulp van de kiesdeler. Deze wordt berekend door de som van de stemcijfers van alle provincies te delen door het aantal beschikbare zetels (75). Voor iedere partij wordt gekeken welk stemcijfer zij in totaal heeft behaald (in feite dus hoeveel stemmen zij heeft gekregen en welke stemwaarde die stemmen hadden). Dat totaal wordt gedeeld door de kiesdeler. De uitkomst van die deling levert het zetelaantal per partij op. Omdat de uitkomst niet altijd een rond getal oplevert, blijven er reststemmen over, die kan leiden tot aanwijzing van een restzetel. Deze worden verdeeld aan de hand van een systeem van grootste gemiddelden. Voor 1848 benoemde de koning de leden van de Eerste Kamer voor het leven. Pas in 1848 werd bepaald dat de Provinciale Staten de leden zouden kiezen.

Voorzitter

De senatoren kiezen voor de duur van een zittingsperiode een voorzitter uit hun midden. Sinds 17 juni 2003 is dat Yvonne Timmerman-Buck. Zij was CDA-fractievoorzitter in de senaat en is de eerste vrouw op de voorzittersstoel van de Eerste Kamer. Het was tevens de eerste voorzittersverkiezing waarbij de senatoren zonder fractiediscipline konden stemmen. Yvonne Timmerman had zich kandidaat gesteld naast Erik Jurgens (PvdA) en Eddy Schuyer (D66). Zij is de opvolgster van Gerrit Braks (CDA).
- Zie voor alle voorgangers: Lijst van voorzitters van de Eerste Kamer

Leden

Sinds 26 mei 2003 is de samenstelling van de Eerste Kamer aldus: Voor de historische samenstelling van de Eerste Kamer, zie Eerste Kamer/Geschiedenis.
Voor de huidige samenstelling van de Eerste Kamer, zie Samenstelling Eerste Kamer 2003

Zie ook

- Nederlandse wetgeving
- Tweekamer-systeem

Externe link

- [http://www.eerstekamer.nl www.eerstekamer.nl] Categorie:Parlement Categorie:Politiek in Nederland

Anton Mussert

Anton Adriaan Mussert (Werkendam, 11 mei 1894 – Den Haag, 7 mei 1946) was een Nederlands politicus, oprichter en leider van de Nationaal-Socialistische Beweging in Nederland (NSB) in de jaren voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog. Na de bevrijding werd hij ter dood veroordeeld en geëxecuteerd.

Jeugd- en studiejaren

Anton Mussert werd geboren als het vierde kind van de hoofdonderwijzer van de openbare lagere school te Werkendam, een dorp in het land van Heusden en Altena - het waterrijke gebied tussen de provincies Utrecht, Zuid-Holland en Noord-Brabant. Hij groeide op in een gezin en een omgeving waarin gezag, of dat nu van God, de landsregering of de vader des huizes afkomstig was, als het centrale element in het leven werd beschouwd. Deze getrouwheid aan het gezag, gesymboliseerd door het huis van Oranje, werd in huize Mussert gekoppeld aan die andere traditioneel-Hollandse deugden, namelijk spaarzaamheid, ijver en fatsoen. Na de lagere school, bezocht Anton Mussert(hij werd 'Adje' genoemd) de Rijks-HBS in Gorinchem, waar hij in 1912 het einddiploma behaalde. Evenals zijn oudere broer Jo wilde hij beroepsofficier worden, niet zoals deze bij de landmacht, maar, meer in de vaderlandse traditie, bij de marine. Hij werd echter afgekeurd vanwege zijn geringe lengte. Toen besloot hij weg- en waterbouwkunde te gaan studeren aan de Technische Hogeschool te Delft. Begin januari 1913 overleed zijn vader. Mussert vereerde hem en geraakte door zijn dood in een diepe depressie. Bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog meldde hij zich als vrijwilliger, maar verder dan tot korporaal bij de vesting-artillerie zou hij het niet brengen. Een ernstige nierziekte veroorzaakte dat hij voortijdig werd afgekeurd. Thuis werd hij verpleegd door een zuster van zijn moeder. De 38-jarige Maria ('Rie') Witlam en de 18 jaar jongere Anton vatten een diepe genegenheid voor elkaar op en traden ondanks allerlei bezwaren - vooral Antons moeder had moeite met de gedachte aan een zuster annex schoondochter en een zoon annex zwager - in 1917 met elkaar in het huwelijk. In 1915 had hij zijn studie in Delft hervat, hij was een perfectionistisch en serieus student en in 1918 slaagde hij cum laude voor het examen civiel ingenieur. Via een baan bij Rijkswaterstaat kwam hij in 1920 te werken bij de Provinciale Waterstaat van Utrecht. Hij was een bekwaam ingenieur; verscheidene van zijn ontwerpen zijn ongewijzigd uitgevoerd.

Politieke bewustwording

In 1925 sloten Nederland en België een overeenkomst die erop neerkwam dat Antwerpen via een kanaal werd verbonden met de Rijn en zo met het Duitse achterland. Een grote klap voor met name Rotterdam, dat zijn concurrentiepositie ernstig bedreigd zag. Mussert, de waterstaatman, kon niet aanvaarden dat het vaderland de eigen belangen zo slecht behartigde en begon met een aantal anderen een buiten-parlementaire actie. Hij richtte het Nationaal Comité op en werd er zelf secretaris van. Met een mengeling van waterstaatkundige, financiële en politieke argumenten slaagde het comité erin voldoende stemming tegen het verdrag te kweken om het, nadat het in de Tweede Kamer was aangenomen, door de Eerste Kamer te laten verwerpen. De minister van Buitenlandse Zaken, jonkheer mr. dr. H.A. van Karnebeek, trad af. Mogelijk dat het succes van deze actie Mussert ertoe heeft gebracht te denken dat hij ook als politiek leider van een partij voor nationaal réveil een goed figuur zou slaan. Interessant is dat hij in het comité samenwerkte met onder anderen Cornelis van Geelkerken, met wie hij later de NSB zou oprichten, en mr. J. Zaaijer, die in 1946 de doodstraf tegen hem zou eisen. In hetzelfde jaar - 1927 - dat het Belgisch Verdrag werd verworpen, werd Mussert benoemd tot hoofdingenieur bij de Provinciale Waterstaat. Daarmee had zijn kortstondige carrière in de landelijke politiek ten einde kunnen zijn. Hij verklaarde zelf tenminste: Ik dacht er niet meer aan mij in de politiek te begeven en stortte mij met inspanning van al mijn krachten op de zee van werk welke mij wachtte. Desondanks liet de gedachte aan een nationale opwekkingsbeweging hem niet helemaal los; steeds meer was het hem duidelijk geworden dat het vaderland in grote nood verkeerde, maar dat het klimaat van défaitisme en uitzichtloosheid door de zittende politieke partijen niet doorbroken kon worden. Ze maakten immers zelf deel uit van die apathie. Mussert was ervan overtuigd dat door het falen van de democratie het land onherroepelijk afgleed naar het communisme. Dat was na 24 oktober 1929, het begin van de crisis op de effectenbeurs van New York, geen originele visie, maar min of meer gemeengoed bij - vooral - de kleine burgerij, waartoe Mussert qua afkomst en aanleg behoorde. In zijn 'Verantwoording', geschreven in 1945 na zijn arrestatie, verklaarde hij: Ons volk moest weer leren nationaal te zijn. Zoiets als het Belgisch Verdrag zag ik als gebrek aan nationaal zelfrespect. Sinds 1918 was dit systematisch ondermijnd op elk gebied. De nationale geest moest worden opgebouwd weer van onder af aan. Een nationaal réveil was noodzakelijk. Daartoe is de NSB opgericht.

Oprichting van de NSB

In 1931 was Mussert samen met Cornelis van Geelkerken oprichter van de NSB. Mussert wees aanvankelijk de Duitse rassenleer en het antisemitisme als on-nederlands krachtig van de hand. Met de komst van Meinoud Marinus Rost van Tonningen werd de partij radicaler, volkser en antisemitischer. De NSB haalde halverwege de jaren '30 maximaal 8% van de stemmen bij de verkiezingen.

De Tweede Wereldoorlog

Meinoud Marinus Rost van Tonningen Toen de oorlog uitbrak dook Mussert onder. Hij beroemde zich erop de eerste onderduiker in de oorlog te zijn geweest. Na de capitulatie van de Nederlandse strijdkrachten, kwam Mussert tevoorschijn en wierp zich op als vertegenwoordiger van het Nederlandse volk. Mussert maakte zich sterk voor de oprichting van een Groot Nederland binnen het Duitse Rijk, waarin Nederland zou worden samengevoegd met Vlaanderen, Frans Vlaanderen en later ook met Wallonië. De Duitse bezetters namen dit plan echter niet serieus. Ook Mussert zelf werd door de Duitsers niet echt serieus genomen. Wel mocht Mussert in 1941 persoonlijk de eed van trouw aan Hitler zweren. In 1942 werd Mussert door de Duitse bezetters erkend als leider van het Nederlandse volk. Mussert was tijdens de oorlog een tegenstander van het opgaan van Nederland in Duitsland en hij voerde hierover een felle strijd met Rost van Tonningen.

Veroordeling en terechtstelling

Twee dagen na de capitulatie van de Duitse troepen, werd Anton Mussert op 7 mei 1945 gearresteerd. Na een proces op 27 en 28 november 1945 werd hij op 12 december 1945 door het Bijzonder Gerechtshof in Den Haag ter dood veroordeeld wegens hulpverlening aan de vijand, een aanslag op de grondwettige regering en een poging Nederland onder vreemde heerschappij te brengen. Dit doodvonnis werd op 20 maart 1946 door de Bijzondere Raad van Cassatie bevestigd. Op 7 mei 1946, precies een jaar na zijn arrestatie, werd Mussert op de Waalsdorpervlakte gefusilleerd.

Epiloog

In de nacht van zaterdag 16 op zondag 17 juni 1956 werd gepoogd Musserts stoffelijk overschot uit zijn graf op de algemene begraafplaats van Den Haag te verwijderen. Nadat aanvankelijk de autoriteiten hadden bevestigd dat Musserts resten waren weggenomen, kwamen zij na een week met een ander verhaal. De onbekende daders zouden zich vergist hebben en de verkeerde resten hebben opgegraven. Recent onderzoek heeft dit bevestigd. Op 23 oktober 1956 kreeg de adjunct-directeur van de begraafplaats opdracht om de stoffelijke resten van Mussert te begraven in een op de begraafplaats aanwezig algemeen knekelgraf, en 'deze resten met andere resten te mengen en wel zodanig dat herkenning uitgesloten moet worden geacht.' Zo geschiedde.

Externe links

[http://www.go2war2.nl/artikel/1043/1 Biografie over Anton Mussert] Mussert, Anton Mussert, Anton Mussert, Anton Mussert, Anton

11 april

Gebeurtenissen

- Kunst
- 1888 - opening van het Concertgebouw in Amsterdam met een inwijdingsconcert waaraan 120 muzikanten en een koor van 500 personen deelnamen
- 1934 - In de nacht van 10 op 11 april worden uit de Sint-Baafskathedraal twee panelen van Het Lam Gods gestolen.
- Oorlog
- 1713 - Vrede van Utrecht.
- 1945 - Bevrijding van het concentratiekamp Buchenwald.
- 1945 - Kamp Erika nabij Ommen wordt bevrijd.
- 1961 - Begin van het proces tegen Adolf Eichmann in Jeruzalem.
- Politiek
- 491 - Anastasius I wordt door keizerin Ariadne benoemd tot keizer van het Oost-Romeinse rijk.
- 1814 - Napoleon treedt af en wordt verbannen naar Elba
- 1968 - Mislukte moordaanslag op Duits studentenleider Rudi Dutschke in Berlijn.
- 1979 - De Oegandese dictator Idi Amin wordt afgezet.
- 2004 - Arjan Erkel wordt na 20 maanden gevangenschap bevrijd.
- Sport
- 1980 - Zwemmer Pär Arvidsson uit Zweden brengt in Austin het wereld- en Europees record op de 100 meter vlinderslag op 54,15.
- 1982 - De Italiaanse wielrenner Silvano Contini wint de klassieker Luik-Bastenaken-Luik.
- 1986 - In Karachi eindigt de Nederlandse hockeyploeg als zesde en laatste bij het toernooi om de Champions Trophy.
- Wetenschap en Technologie
- 1970 - De Apollo 13 wordt gelanceerd.

Geboren

- 145 - Septimius Severus, keizer van Rome
- 1619 - Abraham van der Hulst, Nederlands admiraal
- 1755 - James Parkinson, Engels arts
- 1900 - Sándor Márai, Hongaars schrijver († 1989)
- 1911 - Leo Glans, Surinaams kunstschilder
- 1920 - Bert Dijkstra, Nederlands acteur († 2003)
- 1930 - Anton Szandor LaVey, Amerikaans oprichter van het modern satanisme
- 1935 - Pierre Kartner, alias Vader Abraham, Nederlands zanger en liedjesschrijver
- 1939 - Eric Nordholt, voormalig hoofdcommissaris van Amsterdam
- 1941 - Joop Braakhekke, Nederlands tv-kok
- 1947 - Eddy Bekker, Nederlands tv-presentator
- 1950 - Ina Brouwer, Nederlandse politica
- 1952 - Linda Van Tulden, Winnares van een Oscar
- 1953 - Guy Verhofstadt, premier van België :: - Andrew Wiles, Brits wiskundige
- 1958 - Marleen Merckx, Vlaams actrice
- 1963 - Jörg Woithe, Oost-Duits zwemmer en olympisch kampioen (1980)
- 1964 - Eline Coene, Nederlands badmintonster
- 1966 - Lisa Stansfield, Amerikaans zangeres
- 1970 - KC Boutiette, Amerikaans schaatser
- 1974 - Alex Corretja, Spaans tennisser
- 1975 - Isolde Hallesleben, Nederlands tv-presentatrice van het programma Villa Achterwerk
- 1978 - Victor Sikora, Nederlands voetballer
- 1979 - Arjan Bisseling, Nederlands voetballer
- 1980 - Stephane Hautot, Belgisch schaker
- 1987 - Joss Stone, Brits zangeres

Overleden

- 1034 - Romanus III (ong. 69), keizer van Byzantium
- 1903 - Gemma Galgani, mystica, in 1940 heilig verklaard
- 1915 - Maria Swanenburg (75), de Leidse Gifmengster
- 1985 - Enver Hoxha (76), Albanees partijleider
- 1987 - Primo Levi (67), Italiaans schrijver
- 1996 - Koko Petalo, Nederlands zigeunerleider
- 1998 - Francis Durbridge, Brits hoorspel- en detectiveschrijver
- 1998 - Manuel van Loggem, schrijver
- 2005 - John Maas (67), Nederlands Inspecteur-Generaal der Krijgsmacht
- 2005 - Lucien Laurent (97), Frans voetballer

Viering/herdenking

- .. 365-dagenschema: 10 april - 11 april - 12 april Decennia: Jaaroverzichten Jaarschema's per eeuw ja:4月11日 ko:4월 11일 ms:11 April simple:April 11 th:11 เมษายน

Verenigde Staten van Amerika

De Verenigde Staten van Amerika (afgekort als VS, of op zijn Engels als USA of US) zijn een Noord-Amerikaans land, een federatie van 50 staten en het district van Columbia (District of Columbia). Twee staten, Alaska en Hawaï, liggen apart en grenzen niet aan de andere staten. Tot het land behoren ook diverse eilandgebieden in de Caraïbische Zee en de Grote Oceaan. De Verenigde Staten zijn na China en India het grootste land van de wereld in bevolking en na Rusland en Canada het grootste land in oppervlakte. Het wordt aan de noordkant begrensd door Canada en aan de zuidkant door Mexico en het Caraïbisch gebied, en wordt geflankeerd door de Grote Oceaan in het westen, de Atlantische Oceaan in het oosten en de Golf van Mexico in het zuiden. De grens met Rusland loopt tussen het Russische eiland Groot-Diomede en Klein-Diomede, dat in Alaska ligt (de twee eilanden liggen maar enkele kilometers van elkaar verwijderd). Alaska grenst bovendien aan de Arctische Oceaan. Washington D.C. is de hoofdstad en New York is de grootste stad. Tot de afgelegen gebieden van de Verenigde Staten behoren:
- In het Caraïbische Bassin: Puerto Rico (een gemenebest geassocieerd met de Verenigde Staten) en de Amerikaanse Maagdeneilanden (die in 1917 van Denemarken werden gekocht);
- In de Grote Oceaan: Guam (afgestaan door Spanje na de Spaans-Amerikaanse Oorlog), de Noordelijke Marianen (een gemenebest geassocieerd met de Verenigde Staten), Amerikaans-Samoa, Wake Island en verscheidene andere eilanden. De Verenigde Staten hebben ook samenwerkingsovereenkomsten met de republiek van de Marshalleilanden, de republiek Palau en de Federale staten van Micronesië. Onder deze overeenkomsten, die bekend staan als de "Compacts of Free Association", geven de Verenigde Staten deze naties financiële hulp en andere rechten als compensatie voor het gebruik van hun grondgebied voor doeleinden in het belang van de defensie van de Verenigde Staten.

Politieke geografie

Federale staten van Micronesië] De volgende staten maken deel uit van de Verenigde Staten: Alabama - Alaska - Arizona - Arkansas - Californië - Colorado - Connecticut - Delaware - District van Columbia (hoofdstedelijk district) - Florida - Georgia - Hawaï - Idaho - Illinois - Indiana - Iowa - Kansas - Kentucky - Louisiana - Maine - Maryland - Massachusetts - Michigan - Minnesota - Mississippi - Missouri - Montana - Nebraska - Nevada - New Hampshire - New Jersey - New Mexico - New York - North Carolina - North Dakota - Ohio - Oklahoma - Oregon - Pennsylvania - Rhode Island - South Carolina - South Dakota - Tennessee - Texas - Utah - Vermont - Virginia - Washington - West Virginia - Wisconsin - Wyoming Bij de onafhankelijkheidsverklaring in 1776 waren er slechts 13 staten. Voor de achtergrond van de namen, zie: Staten van de Verenigde Staten Alaska is de grootste staat (1.700.578 km²), en Rhode Island de kleinste (4003 km²). Californië heeft de grootste bevolking (33.871.648 in 2000), terwijl Wyoming de minst bevolkte staat is (493.782 in 2000). In de late 20e eeuw ervaarden Nevada, Arizona, Florida, Colorado, Utah, Georgia en Texas het snelste tempo van bevolkingstoename. West Virginia, North Dakota en het District van Colombia hadden te maken met bevolkingsdalingen tijdens dezelfde periode.

Steden

De grootste steden van de VS zijn:
- New York
- Los Angeles
- Chicago
- Houston
- Philadelphia
- Washington D.C. Andere grote steden zijn: Boston, Pittsburgh, Baltimore, Richmond, Virginia Beach, Charlotte, Atlanta, Jacksonville, Tampa, Miami, Cleveland, Columbus, Cincinnati, Detroit, Indianapolis, Milwaukee, Minneapolis, Saint Louis, Nashville, Memphis, New Orleans, Oklahoma City, Dallas, Austin, San Antonio, El Paso, Albuquerque, Denver, Salt Lake City, Phoenix, Tucson, San Diego, Long Beach, Las Vegas, Seattle, Portland, Sacramento, San Francisco, San Jose, Fresno en Honolulu.

Fysieke geografie

Honolulu Het landschap van de Verenigde Staten varieert sterk. Het kan in zeven brede geografische gebieden worden verdeeld. Van van het oosten naar het westen:
- de kustvlakte van de Atlantische Golf;
- de Appalachiaanse Hooglanden;
- de binnenlandse vlaktes;
- de binnenlandse hooglanden;
- het rotsachtige bergsysteem;
- het intermontane gebied; en
- het pacifische bergsysteem. Het terrein van het noorden van de Verenigde Staten werd gevormd door grote continentale ijskap die in Noord-Amerika tijdens de recente Cenozoïsche periode zijn ontstaan. De zuidelijke rand van de ijskap loopt ruwweg in een lijn die in het oosten door Long Island loopt en in het westen langs de rivieren Ohio en Missouri tot de Rocky Mountains. Het land ten noorden van deze lijn was bedekt met ijs. Alaska en de bergen in het noordwesten van Noord-Amerika hadden vroeger uitgebreide berggletsjers en werden zwaar geërodeerd. Great Salt Lake en andere meren in dit gebied zijn restanten van de ijstijd. In het zuidwesten van de Verenigde Staten liggen woestijnen. Dit zijn de heetste en droogste plekken van het land. Langs de pacifische kust heeft het klimaat een mediterraan type (bijvoorbeeld in Zuid-Californië). Dit klimaat gaat geleidelijk over in het maritieme klimaat van de westkust. Het noordwesten is een van de natste delen van de Verenigde Staten en is dicht bebost. Rotsachtige bergen, bijvoorbeeld de Cascades en Sierra Nevada hebben typische hooglandklimaten en zijn ook dicht bebost. Naast de Grand Canyon in Arizona en Great Salt Lake in Utah, zijn er andere natuurwonderen in het land, zoals de Niagara-watervallen op de grens van Canada en de VS; de klippen van het Nationale Park van Canion Bryce, in U